thay viet buon wa

Tự hào là con Phật

VIẾT CHO MẸ
HT.Nhật Quang
Năm nay mẹ tôi yếu hơn những năm trước nhiều. Thân thể đau buốt từng cơn, rã rời từng đoạn. Ngồi bên mẹ, nhìn từng nếp nhăn trên khuôn... mặt gầy gò của mẹ, tôi thấy cả một dòng đời chìm nổi tuôn chảy trên mắt, trên môi, trên mỗi ngón tay lần tràng hạt của mẹ. Bất giác cầm tay người, tôi nói trong thì thầm: “Mẹ ơi! Con đang ở bên cạnh mẹ đây. Bây giờ và mãi mãi.”
Rồi quê tôi như hiện về…
Những năm tháng chiến tranh, quê hương bị bom đạn giày xéo. Mẹ một mình đùm bọc mấy anh em tôi trong đau thương huyết lệ. Tất cả đã qua đi, nhưng mỗi lần nhìn thấy mẹ là tôi không thể nào quên những cuộc trầm thống ngày xưa cũ. Cuộc đời của mẹ. Tình thương của mẹ. Dòng nước mắt mặn đắng của một thời sóng gió.
Lần đó, bất thần tôi về quê thăm mẹ. Người đi vắng. Tôi ra nhà sau giở hũ gạo, không còn một hột. Nhìn khắp trong nhà chẳng có vật gì cả. Nghèo khổ và khốn khó đến như vầy sao? Tôi bật khóc. Thời trai tráng của tôi đã đem đến được gì cho mẹ ngoài hai bàn tay trắng, một sự nghiệp rỗng không của kẻ tăng lữ không nhà! Tôi chợt nhớ lại cái hôm Sư ông cho gọi tôi tới dạy:
- Nghe hoàn cảnh trên quê ông thương, nên cho mấy anh em con tá túc trong chùa để được đi học lại. Mấy đứa lớn ông sẽ dẫn tìm công ăn việc làm.
Mẹ tôi xúc động vô cùng, người đã ân cần nhắc nhở chúng tôi:
- Quê mình gặp lúc chiến tranh ác liệt, người chết, nhà cửa tan hoang, gia đình ly tán, khó có ngày đoàn tụ. Các con phải ráng tu, Phật mới độ cho sống sót, cho đoàn tụ. Má hằng đêm đốt nhang khấn nguyện giữa trời, cầu cho đất nước sớm thanh bình, các con bình yên, má con mình sớm đoàn tụ. Các con phải luôn nhớ tấm lòng và ân đức của Sư ông, gia đình mình đầu đội, biết bao giờ mới trả cho xong. Càng nhớ tôi càng thương mẹ quặn thắt. Lòng tự dặn lòng phải ráng tu cho mẹ vui, mẹ bớt khổ.
Nghiệp dĩ nào đã đưa đẩy tôi sinh ra trong một gia đình nghèo, chứng kiến cảnh mẹ chịu quá nhiều đau khổ? Nếu không có giáo lý Phật-đà, có lẽ tôi sẽ sống trong nỗi buồn tủi khôn nguôi. Nhưng Phật đã dạy rõ, âu cũng là phước nghiệp mà ra. Có lẽ nhiều đời ta làm khổ người, bây giờ người làm khổ lại, ta đã từng thương tổn sinh linh nên hôm nay phải chịu một thời sống trong tao loạn. Cũng cùng một quê hương, nhưng hoàn cảnh không ai giống ai. Có người vui sướng, có kẻ buồn khổ, nhà Phật gọi là “đồng nghiệp dị kiến”. Chẳng qua cũng chỉ là phước nghiệp không đồng đều, đời này hay đời trước người tu nhiều kẻ tu ít nên nhân quả cạn mỏng khác nhau. Trồng nhân lành thì được quả tốt, gieo nhân ác thì chuốc quả xấu. Hiểu thấu chỗ này, ta phải chỉnh đốn từ nhân thôi. Nhờ biết thế tôi đã ít nhiều vượt qua những mặc cảm buồn tủi, quên đi dĩ vãng mà tập trung vào việc tu học.
Ít lâu sau, tôi lại trở về nhưng chỉ ghé chùa Tổ. Sư bác cho người nhắn mẹ ra. Được tin tôi về, mẹ quày quả lội bộ hằng mấy cây số ra chùa, mong sớm gặp tôi. Tôi thất sắc khi thấy mẹ quá xanh xao tiều tụy. Chưa kịp nói gì mẹ đã dúi vào tay tôi, rồi thì thầm vừa đủ hai mẹ con nghe:
- Má nghe con về má mừng quá! Nhà không có gì, má lật đật ghé tạt qua xóm mua xôi bánh cho con. Có mấy trái chuối nữa nè. Ăn đi.
Tôi cúi xuống nuốt lệ, không ăn được, không sao ăn được. Thấy vậy mẹ lo ngại hỏi tôi:
- Con mạnh không, tu ở dưới làm sao? Lâu quá hổng về, má nhớ lắm.
Tôi dường như không còn đủ sức để đứng vững nữa. Tay chân rụng rời, lòng quặn đau, nhưng vẫn cố làm tỉnh hỏi lại:
- Má khỏe không? Lúc rày má làm gì, nhà mình có đỡ hơn không?
Mẹ tôi nín lặng thật lâu, rồi bật khóc. Hai mẹ con gặp nhau bời bời khúc ruột. Một người em dâu của mẹ lại qua đời vì đạn bom, các em tôi khóc hết nước mắt. Gia đình tôi nghèo lại càng nghèo, khổ lại càng khổ. Hôm ấy mẹ kể thật nhiều chuyện. Toàn là chuyện buồn. Rồi đến lúc cũng phải chia tay, mẹ quyến luyến bên tôi không muốn rời. Sau này tôi mới hay hôm đó mẹ đã ôm bụng đói lội bộ mấy cây số về nhà, sau khi đưa cho tôi tất cả bánh trái mà người dành dụm tiền mua được. Về đến nhà, mẹ đã ngất xỉu.
Viết đến đây ngòi bút tôi dường như đã ướt sũng…
Ôi ! Nước mắt chúng sanh quả là nhiều hơn nước trong bốn biển. Ngày xưa thái tử Tất-đạt-đa dạo bốn cửa thành thấy cảnh bệnh, lão, tử và hình bóng một Sa-môn mà ngài đã tìm đường thoát khỏi sinh tử, cứu độ muôn loài. Còn tôi là một nạn nhân nằm trong cuộc bi thương như vậy, nhưng sao vẫn chưa có lối thoát, chưa tìm được một chút bình an cho mình và người thân? Mỗi lần đối diện với hoàn cảnh gia đình, tôi như càng bị thôi thúc, phải làm sao để cứu mẹ và người thân mau thoát khỏi cảnh này. Phật nói thế gian là khổ. Người tu là vì muốn thoát khổ nên mới bỏ nhà, không nhà học đạo. Mục đích duy nhất là để giải quyết cho xong thân phận kiếp người, giải thoát sinh tử. Mẹ tôi tuy quê mùa nhưng sớm biết như thế nên đã đưa tôi vào chùa từ thuở tôi còn ấu thơ. Bởi vì mẹ không muốn con mình khổ, chỉ một mình mẹ chịu khổ thôi. Ôi! Tình mẹ. Con sẽ không để mẹ phải chịu khổ nữa đâu. Con sẽ tu và đưa mẹ về chỗ an vui . Tôi đã thầm nguyện với lòng mình như thế trong suốt cuộc đời tu hành.
***
Năm ấy giáp tết, tôi lại về quê thăm mẹ. Trảng Bàng chiều xuống thật vắng. Cuộc chiến tuy tạm dừng nhưng bầu không khí vẫn còn rờn rợn quanh thôn. Đến nửa đêm, tiếng súng nổ đì đoành, thế rồi cả bầu trời rực lửa. Pháo và pháo, nhưng không là pháo hoa của em thơ mừng đón xuân sang, mà là pháo đạn. Trên không trung nổ, dưới đất nổ, ngang lưng trời nổ, người thú kêu gào trong lửa chớp. Bom đạn dày xéo da thịt quê tôi, cướp mất mạng sống dân tôi, xé nát trái tim tôi. Một tăng sĩ đôi mươi đứng trước cảnh tượng hãi hùng này, tôi không biết phải làm gì, đành thầm lặng cúi xuống chắp tay nguyện cầu.
Bấy giờ trong nhà chỉ có một cái hầm, mẹ và mấy anh em tôi đã xuống hết rồi, chỉ còn tôi sót lại bên trên. Mẹ hốt hoảng gọi to:
- Mau xuống hầm, con.
Tôi vẫn ngồi đó. Mẹ không yên, cứ trèo lên tuột xuống giọng khẩn khoản lo sợ:
- Xuống hầm mau lên con ơi!
Nhìn tôi bất động trong sấm chớp lửa đạn, mẹ nước mắt đầm đìa. Sự lặng câm của tôi làm mẹ đau khổ dường nào tôi chẳng hề biết. Còn tôi, tôi cứ nghĩ đến Phật. Nếu như lúc ấy phải chết mà trong tôi có Phật, bên tôi có mẹ là đủ rồi, nên lòng bình an lạ thường. Bây giờ nhớ lại, tôi thấy mình có lỗi với mẹ thật nhiều. Người đã ôm trọn đời tôi vào lòng, đã nhào nặn nên mảnh hình hài tôi, đã chắt chiu từng phút giây để giữ gìn mạng sống cho tôi. Bởi vì tôi là máu thịt của mẹ, là cốt tủy của cha, là niềm tin và hy vọng của cả nhà. Thế mà tôi chẳng hiểu, chẳng trân quý một biển lòng của mẹ. Để bây giờ ngồi thật gần người, tôi nói trong thinh lặng: “Mẹ ơi, con xin sám hối mẹ. Nhờ có Phật độ và nhờ vào tấm lòng che chở của mẹ mà hai mẹ con mình vẫn còn sống sót và cùng đoàn tụ dưới một mái chùa.”
Chiến tranh đã đi qua, đạn bom đã đi qua, nhưng nỗi đau tang tóc cha xa con, vợ lìa chồng, anh mất em… vẫn còn đó. Và vết thương, và máu xương vẫn âm ỉ chất độc trên da thịt dân tôi, trong ngấn lệ quê tôi. Đây không chỉ là thảm cảnh của những cuộc chiến mà là hậu quả của lòng tham lam, sân hận, si mê. Đã bao lần tôi tự hỏi: Tại sao trong dòng máu cùng đỏ, nước mắt cùng mặn, mà loài người không thể yêu thương nhau? Thù hận, chém giết, xâm lấn nhau, để cuối cùng xác chết đồng loại chồng chất lên nhau là hạnh phúc hay sao?
Ngày ấy tôi đã chắp tay thành khẩn giữa đêm trường: Xin loài người biết lấy niềm đau của riêng mình làm nỗi đau chung của nhân loại, xin ngọn lửa binh biến biến thành ánh đuốc từ bi, cho sinh linh hết cơ cực lầm than và tình yêu thương xóa tan những hận thù. Cho em thơ vui tiếng hát thanh bình đầu vườn cuối ngõ, cho dân tôi đêm đêm ngủ giấc an lành và những hôm trăng sáng có tiếng trẻ thơ nô đùa, tiếng chó sủa vang vọng sau hè. Thật gần gũi, thật thôn quê. Tôi hy vọng, tôi tin tưởng một ngày không xa, ánh sáng trí tuệ và từ bi của đạo Phật sẽ vực con người dậy từ hố sâu vực thẳm của lòng ích kỷ tham lam, cho nhân loại xích lại thật gần để hiểu biết, yêu thương và tha thứ. Bởi vì nỗi đau nào chẳng là nỗi đau chung. Phật dạy:
Ai cũng sợ dao gậy
Ai cũng quý sự sống
Lấy ta suy bụng người
Không giết, không bảo giết.
(Pháp Cú)
Dựng lại một niềm tin để yêu thương sự sống và muôn loài phải được bắt nguồn từ một bản tâm vô ngã, vị tha. Đức Thế Tôn đã thực hiện được điều này và di huấn của ngài để lại cho nhân loại đến bây giờ vẫn còn tỏa sáng lung linh. Đó chính là niềm an ủi lớn nhất, là con đường duy nhất cho chúng hữu tình đang chìm trong thống khổ vươn lên. Trong đó có tôi, mẹ tôi, những người thân và bạn lứa anh em tôi.
Chút phước duyên nào còn sót lại, khiến cho mẹ và tôi đã gặp Phật pháp, gặp được Hòa thượng ân sư, được sống lại từ ân đức của ngài. Thầy đến trong đời tu của tôi như hiện thân Bồ-tát, đưa bàn tay từ ái kéo tôi và mẹ lên bến bờ an vui. Không gặp Thầy, mẹ và tôi không biết sẽ trôi giạt về đâu? Xin cảm ơn những nỗi đau đã giúp cho tôi biết Khổ, Tập, Diệt, Đạo, giúp tôi đứng dậy mà quay về nẻo giác. Và lời Phật dạy tôi luôn nhớ mãi trong tâm:
… Chúng sanh khổ con nguyền cứu khổ,
Chúng sanh khổ con nguyền tự độ…
Đất nước lại thanh bình. Mẹ bây giờ đã có thể ngồi yên niệm Phật được rồi, tôi mừng lắm. Niềm mơ ước lớn nhất của tôi là những ngày cuối đời mẹ được sống nương tựa Tam bảo, buông xuống hết những năm tháng nhọc nhằn buồn khổ, để tâm hướng về với Phật, gần Phật và sống theo lời Phật dạy. Nhìn thấy mẹ khỏe tôi vui, nhìn thấy tôi vui mẹ mãn nguyện tuổi già. Tôi tin vào luật nhân quả, vào Phật pháp nhiệm mầu. Cúi xuống thật sâu, tôi nghe lòng ngập tràn ánh sáng vô biên của Phật-đà.
***
Mẹ ơi,
Bây giờ khoảng canh ba, trong thiền phòng vắng lặng, khói trầm hương quyện tỏa, con ngồi viết cho mẹ. Nhưng không chỉ viết cho mẹ thôi, mà cho tất cả những bà mẹ trên cõi đời, đã dành hết đời mình cho những đứa con. Từng miếng ăn giấc ngủ của con là từng hơi thở nhịp đập trong trái tim mẹ. Từng nỗi buồn vui của con là những khúc ruột quặn thắt của mẹ. Con thành nhân chi mỹ mẹ xin dâng hiến cho đời, con khốn khó đau thương mẹ nguyền muôn kiếp theo con vỗ về, yên ủi, sẻ chia. Lòng mẹ sâu sâu hơn biển, cao cao hơn núi và diệu kỳ hơn cả đất trời. Xin cho tất cả những người con biết quỳ xuống đảnh lễ niệm ân trước tấm lòng và công đức sinh thành dưỡng dục của mẹ cha, mãi mãi biết yêu thương và trân quý tình thiêng liêng phụ mẫu. Xin cho vô lượng vô lượng trái tim những bà mẹ đỏ thắm màu sắc son, được thấm đượm ánh sáng đức từ bi.
Con quỳ xuống dâng lên mẹ một nén tâm hương, nguyện mẹ sống lâu nơi đời, an vui trong chánh pháp để con được sớm hôm kề cận, cùng mẹ vui sống tu hành, bao giờ thành Phật mới vừa lòng con.
Cúi xin mẹ thương nhận cho.

 

Mung Xuan 2015 ...

Chuc Mung Nam Moi

Tết Xứ Người

Tết xứ ngừ, có dzì dzui...
Mình tui ! vẫn phải lui cui...đi mần.
Không nêu , không bánh , không Lân.
Không cành Mai thắm nghe lòng rưng rưng.

Không rụ nếp , không bánh chưng.
Nỗi buồn héo hắt mỗi lần vào Xuân.
Nhìn tuyết rơi , lòng bâng khuâng.
Nhớ hương vị Tết...những lần Xuân xưa.

Nhớ sao nhớ mấy cho dzừa.
Ngắm nhìn mây xám lòng lưa thưa buồn.
Nhớ Tổ Tiên , nhớ cội nguồn.
Quê Hương yêu dấu vấn vương trong lòng...


HS

Nhìn  đứa  cháu  nội  ngây  thơ
Ngồi  trên  tuyết  lạnh  tỉnh  bơ  mà  cười
(cháu nội của HS)

Bánh  Tét  Ngày  Xuân

Xuân  về , Xuân  đã  về  đây
Thiết  tha  nỗi  nhớ , ngất  ngây  nỗi  buồn

Mong  sao  xuôi  gió  thuận  buồm
Đón  Xuân  đất  Mẹ  vẹn  tròn  niềm  vui

Xuân  này  cách  biệt  phương  trời
Hắt  hiu  gió  lạnh  bồi  hồi  tuyết  sa

Cô  đơn  chỉ  một  mình  ta
Đột  nhiên  ta  khóc  vỡ  òa  trong  sương

Chiều  buông  xám  ngắt  mặt  đường
Tự  tay  đập  vỡ  mảnh  gương  soi  mình  ...

hongsang

Lý Sự Cùn




Tháng ngày hối hả, đời người ngắn ngủi, thoáng chốc đã già. Chẳng dám nói hiểu hết mọi lẽ nhân sinh nhưng chỉ có hiểu đời thì mới sống thanh thản, sống thoải mái.



Qua một ngày mất một ngày

Qua một ngày vui một ngày

Vui một ngày lãi một ngày



Hạnh phúc do mình tạo ra. Vui sướng là mục tiêu cuối cùng của đời người, niềm vui ẩn chứa trong những sự việc vụn vặt nhất trong đời sống, mình phải tự tìm lấy. Hạnh phúc là cảm giác, cảm nhận, điều quan trọng là ở tâm trạng.



Tiền không phải là tất cả nhưng không phải không là gì. Đừng quá coi trọng đồng tiền, càng không nên quá so đo, nếu hiểu ra thì sẽ thấy nó là thứ ngoại thân, khi ra đời chẳng mang đến, khi chết chẳng mang đi. Nếu có người cần giúp, rộng lòng mở hầu bao, đó là một niềm vui lớn.



Nếu dùng tiền mua được sức khỏe và niềm vui thì tại sao không bỏ ra mà mua? Nếu dùng tiền mà mua được sự an nhàn tự tại thì đáng lắm chứ! Người khôn biết kiếm tiền biết tiêu tiền. Làm chủ đồng tiền, đừng làm tôi tớ cho nó.



“Quãng đời còn lại càng ngắn thì càng phải làm cho nó phong phú”. Người già phải thay đổi quan niệm cũ kỹ đi, hãy chia tay với “ông sư khổ hạnh”, hãy làm “con chim bay lượn”. Cần ăn thì ăn, cần mặc thì mặc, cần chơi thì chơi, luôn luôn nâng cao chất lượng cuộc sống, hưởng thụ những thành quả công nghệ cao, đó mới là ý nghĩa sống của tuổi già.



Tiền bạc là của con, địa vị là tạm thời, vẻ vang là quá khứ, sức khỏe là của mình.



Cha mẹ yêu con là vô hạn; con yêu cha mẹ là có hạn.



Con ốm cha mẹ buồn lo; cha mẹ ốm con nhòm một chút hỏi vài câu là thấy đủ rồi.



Con tiêu tiền cha mẹ thoải mái; cha mẹ tiêu tiền con chẳng dễ.



Nhà cha mẹ là nhà con; nhà con không phải là nhà cha mẹ.



Khác nhau là thế, người hiểu đời coi việc lo liệu cho con là nghĩa vụ, là niềm vui, không mong báo đáp. Chờ báo đáp là tự làm khổ mình.



Ốm đau trông cậy ai? Trông cậy con ư? Nếu ốm dai dẳng chẳng có đứa con có hiếu nào ở bên giường đâu (cửu bệnh sàng tiền vô hiếu tử). Trông vào bạn đời ư? Người ta lo cho bản thân còn chưa xong, có muốn đỡ đần cũng không làm nổi.



Trông cậy vào đồng tiền ư? Chỉ còn cách ấy.



Cái được, người ta chẳng hay để ý; cái không được thì nghĩ nó to lắm, nó đẹp lắm. Thực ra sự sung sướng và hạnh phúc trong cuộc đời tùy thuộc vào sự thưởng thức nó ra sao.. Người hiểu đời rất quý trọng và biết thưởng thức những gì mình đã có, và không ngừng phát hiện thêm ý nghĩa của nó, làm cho cuộc sống vui hơn, giàu ý nghĩa hơn.



Cần có tấm lòng rộng mở, yêu cuộc sống và thưởng thức cuộc sống, trông lên chẳng bằng ai, trông xuống chẳng ai bằng mình (tỷ thượng bất túc tỷ hạ hữu dư), biết đủ thì lúc nào cũng vui (tri túc thường lạc).

Tập cho mình nhiều đam mê, vui với chúng không biết mệt, tự tìm niềm vui.

Tốt bụng với mọi người, vui vì làm việc thiện, lấy việc giúp người làm niềm vui.



Con người ta vốn chẳng phân biệt giàu nghèo sang hèn, tận tâm vì công việc là coi như có cống hiến, có thể yên lòng, không hổ thẹn với lương tâm là được. Huống hồ nghĩ ra, ai cũng thế cả, cuối cùng là trở về với tự nhiên. Thực ra ghế cao chẳng bằng tuổi thọ cao, tuổi thọ cao chẳng bằng niềm vui thanh cao.



Quá nửa đời người dành khá nhiều cho sự nghiệp, cho gia đình, cho con cái, bây giờ thời gian còn lại chẳng bao nhiêu nên dành cho mình, quan tâm bản thân, sống thế nào cho vui thì sống, việc nào muốn thì làm, ai nói sao mặc kệ vì mình đâu phải sống vì ý thích hay không thích của người khác, nên sống thật với mình.



Sống ở trên đời không thể nào vạn sự như ý, có khiếm khuyết là lẽ thường tình ở đời, nếu cứ chăm chăm cầu toàn thì sẽ bị cái cầu toàn làm cho khổ sở. Chẳng thà thản nhiên đối mặt với hiện thực, thế nào cũng xong.



Tuổi già tâm không già, thế là già mà không già; Tuổi không già tâm già, thế là không già mà già. Nhưng xử lý một vấn đề thì nên nghe già.

Sống phải năng hoạt động nhưng đừng quá mức. Ăn uống quá thanh đạm thì không đủ chất bổ; quá nhiều thịt cá thì không hấp thụ được. Quá nhàn rỗi thì buồn tẻ; quá ồn áo thì khó chịu…. Mọi thứ đều nên “vừa phải”.



Người ngu gây bệnh (hút thuốc, say rượu, tham ăn tham uống….)



Người dốt chờ bệnh (ốm đau mới đi khám chữa bệnh)



Người không phòng bệnh, chăm sóc bản thân, chăm sóc cuộc sống.



Khát mới uống, đói mới ăn, mệt mới nghỉ, thèm ngủ mới ngủ, ốm mới khám chữa bệnh…. Tất cả đều là muộn.



Chất lượng cuộc sống của người già cao hay thấp chủ yếu tùy thuộc vào cách tư duy, tư duy hướng lợi là bất cứ việc gì đều xét theo yếu tố có lợi, dùng tư duy hướng lợi để thiết kế cuộc sống tuổi già sẽ làm cho tuổi già đầy sức sống và sự tự tin, cuộc sống có hương vị; tư duy hướng hại là tư duy tiêu cực, sống qua ngày với tâm lý bi quan, sống như vậy sẽ chóng già chóng chết.



Chơi là một trong những nhu cầu cơ bản của tuổi già, hãy dùng trái tim con trẻ để tìm cho mình một trò chơi ưa thích nhất, trong khi chơi hãy thể nghiệm niềm vui chiến thắng, thua không cay, chơi là đùa. Về tâm và sinh lý, người già cũng cần kích thích và hưng phấn để tạo ra một tuần hoàn lành mạnh.



“Hoàn toàn khỏe mạnh”, đó là nói thân thể khỏe mạnh, tâm lý khỏe mạnh và đạo đức khỏe mạnh. Tâm lý khỏe mạnh là biết chịu đựng, biết tự chủ, biết giao thiệp; đạo đức khỏe mạnh là có tình thương yêu, sẵn lòng giúp người, có lòng khoan dung, người chăm làm điều thiện sẽ sống lâu.



Con người là con người xã hội, không thể sống biệt lập, bưng tai bịt mắt, nên chủ động tham gia hoạt động công ích, hoàn thiện bản thân trong hoạt động xã hội, thể hiện giá trị của mình, đó là cuộc sống lành mạnh.



Cuộc sống tuổi già nên đa tầng đa nguyên, nhiều màu sắc, có một hai bạn tốt thì chua đủ, nên có cả một nhóm bạn già, tình bạn làm đẹp thêm cuộc sống tuổi già, làm cho cuộc sống của bạn nhiều hương vị, nhiều màu sắc. Hạnh phúc được tăng lên nhờ những người bạn xung quanh, nhưng không nên phụ thuộc vào họ.



Con người ta chịu đựng, hóa giải và xua tan nỗi đau đều chỉ có thể dựa vào chính mình.. Thời gian là vị thầy thuốc giỏi nhất. Quan trọng là khi đau buồn bạn chọn cách sống thế nào.



Tại sao khi về già người ta hay hoài cựu (hay nhớ chuyện xa xưa)? Đến những năm cuối đời, người ta đã đi đến cuối con đường sự nghiệp, vinh quang xưa kia đã trở thành mây khói xa vời, đã đứng ở sân cuối, tâm linh cần trong lành, tinh thần cần thăng hoa, người ta muốn tim lại những tình cảm chân thành.



Về lại chốn xưa, gặp lại người thân, cùng nhắc lại những ước mơ thuở nhỏ, cùng bạn học nhớ lại bao chuyện vui thời trai trẻ, có như vậy mới tìm lại được cảm giác của một thời đầy sức sống. Quý trọng và được đắm mình trong những tình cảm chân thành là một niềm vui lớn của tuổi già.



Nếu bạn đã cố hết sức mà vẫn không thay đổi tình trạng không hài lòng thì mặc kệ nó! Đó cũng là một sự giải thoát. Chẳng việc gì cố mà được, quả ngắt vội không bao giờ ngọt.



Sinh lão bệnh tử là quy luật ở đời, không chống lại được. Khi thần chết gọi thì thanh thản mà đi. Cốt sao sống ngay thẳng không hổ thẹn với lương tâm và cuối cùng đặt cho mình một dấu chấm hết thật tròn.



(lh, KA, HD)

Con  thuyền  Đạo  đứt  neo
Trôi  mãi  mỏi  tay  chèo
Ngược  dòng  mai  đây  kẻo
Ngọt - bùi ... hạt  lỡ  gieo ...